Ιδιότητες

Ο χαλκός και τα κράματά του εξαλείφουν αρκετούς από τους ισχυρότερους τύπους μικροβίων

ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΣ ΧΑΛΚΟΣ – CU+ – Ιδιότητες

Τι σημαίνει «αντιμικροβιακός»;
«Αντιμικροβιακός» είναι η ικανότητα ενός υλικού να εξαλείφει ή να αδρανοποιεί τα μικρόβια, όπως βακτήρια, μύκητες (συμπεριναμβανομένης και της μούχλας) και ιούς.

Ποια μικρόβια εξαλείφει ο χαλκός;
Πρόσφατα, μελέτες αντιμικροβιακής αποτελεσματικότητας σε διάφορες επιφάνειες αφής έχουν καταδείξει σαφώς ότι ο χαλκός και τα κράματά του εξαλείφουν αρκετούς από τους ισχυρότερους τύπους μικροβίων, συμπεριλαμβανομένων μεταξύ άλλων του Ανθεκτικού στη Μεθικιλλίνη, Χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου (MRSA), του κλωστρίδιου Clostridium difficile, της γρίπης A (H1N1) και του βακτηρίου Escherichia coli O157:H7.

Έχει επιβεβαιώσει κάποιος επίσημος φορέας την αντιμικροβιακή αποτελεσματικότητα του χαλκού;
Ναι. Στις 29 Φεβρουαρίου 2008, η Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, καταχώρησε επίσημα 275 κράματα χαλκού με θετικές ιδιότητες για τη δημόσια υγεία. Έκτοτε, έχουν καταχωρηθεί επτά ακόμη κράματα, ανεβάζοντας το συνολικό αριθμό των καταχωρημένων κραμάτων στα 282.

Τι σημαίνει αυτή η καταχώρηση της EPA;
Με την καταχώρηση του χαλκού και ορισμένων κραμάτων του, όπως του ορείχαλκου και του μπρούντζου, η Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) αναγνωρίζει τις αντιμικροβιακές ιδιότητες αυτών των στερεών υλικών. Τα προϊόντα που κατασκευάζονται από οποιοδήποτε από τα 282 καταχωρημένα αυτά κράματα, επίσημα έχουν επίσημη κατοχύρωση στις Η.Π.Α. ως προς τις θετικές τους ιδιότητες για τη δημόσια υγεία.

Έχει δοκιμαστεί ο χαλκός σε κλινικές μελέτες;
Ναι, επί του παρόντος υπάρχουν κλινικές μελέτες σε εξέλιξη σε νοσοκομεία ανά τον κόσμο, οι οποίες αξιολογούν την επίδραση των επιφανειών επαφής από χαλκό σε ποσότητα μικροβίων νοσοκομειακού περιβάλλοντος. Στο Ηνωμένο Βασίλεο, το Νοσοκομείο Selly Oak του Μπέρμινχαμ, το οποίο ανήκει στο Ίδρυμα Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Μπέρμινχαμ του NHS, επιλέχθηκε ως δοκιμαστικό κέντρο για αυτή τη νέα προσέγγιση της πρόληψης λοιμώξεων. Τα τελικά αποτελέσματα της δοκιμής, δημοσιεύθηκαν στο Journal of Hospital Infection (Ιανουάριος 2010), και απέδειξαν αναμφισβήτητα ότι ο χαλκός είναι αντιμικροβιακός σε πραγματικές συνθήκες νοσοκομείου και ότι οι επιφάνειες που περιέχουν χαλκό παρουσιάζουν 90-100% μικρότερη βακτηριακή μόλυνση, σε σύγκριση με τις επιφάνειες ελέχγου από συμβατικά υλικά. Κι άλλες μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη στη Γερμανία, τη Χιλή, την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ, όπου το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ χρηματοδοτεί μία δοκιμή τριών κέντρων.

Αντιμικροβιακός Χαλκός - Ιδιότητες

Ποιες είναι σήμερα οι χρήσεις του χαλκού ως αντιμικροβιακού παράγοντα;
Ο χαλκός αποτελεί ήδη δραστικό συστατικό σε πολλούς και διάφορους τύπους αντιμικροβιακών προϊόντων όπως στη γεωργία, σε θαλάσσια περιβάλλοντα, σε υγειονομικά περιβάλλοντα και στο σπίτι. Ο χαλκός αποτελεί δραστικό συστατικό σε στοματικά διαλύματα και οδοντόπαστες κατά της στοματικής πλάκας, καθώς και σε διάφορα άλλα φάρμακα. Οι σχάρες νεροχύτη από χαλκό και τα συρματάκια καθαρισμού από χαλκό για κατσαρόλες και τηγάνια μπορούν να προλαμβάνουν την επιμόλυνση στην κουζίνα.

Γιατί υπερτερεί ο χαλκός έναντι άλλων αντιμικροβιακών επιφανειών;
Τα προϊόντα από χαλκό και κράματα χαλκού διατηρούν τις αντιμικροβιακές ιδιότητές τους μακροχρόνια. Ακόμη κι αν αυτές οι επιφάνειες χαραχθούν, η αντιμικροβιακή τους αποτελεσματικότητα συνεχίζει να υφίσταται – δε φθείρονται όπως οι επιστρώσεις ή άλλου τύπου κατεργασμένες επιφάνειες. Τα κράματα χαλκού είναι οι μόνες στερεές επιφάνειες που έχουν καταχωρηθεί ως προϊόντα με θετικές ιδιότητες για τη δημόσια υγεία από την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος της Αμερικής (EPA).

Πώς συμβάλλει ο χαλκός στην πρόληψη της εξάπλωσης λοιμώξεων;
Τα παθογόνα μικρόβια παραμένουν ζωντανά και λοιμώδη σε επιφάνειες για πολλές ώρες, ημέρες, ακόμη και μήνες, σχηματίζοντας μία δεξαμενή λοιμώξεων που μεταδίδονται μέσω της αφής. Τα μικρόβια δε μπορούν όμως να επιβιώσουν επάνω σε επιφάνειες από χαλκό. Ο χαλκός μπορεί, συνεπώς, να σπάει την αλυσίδα της μετάδοσης λοιμώξεων και να δρα συμπληρωματικά στον τακτικό καθαρισμό για τη βελτίωση της υγιεινής.

Πού αλλού μπορεί να χρησιμοποιείται ο αντιμικροβιακός χαλκός;
Ο αντιμικροβιακός χαλκός μπορεί να χρησιμοποιείται στις επιφάνειες συχνής επαφής σε νοσοκομεία, σχολεία, γυμναστήρια, δημόσια κτίρια και στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Μόνον ο αμιγής χαλκός έχει αντιμικροβιακή δράση;
Όχι, αλλά και τα κράματα χαλκού. Έχουν πραγματοποιηθεί δοκιμές σε αμιγή χαλκό, κράματα υψηλής περιεκτικότητας χαλκού, ορείχαλκου, μπρούντζου, κράματα χαλκού – νικελίου και χαλκού – νικελίου – ψευδαργύρου. Τα τελευταία μάλιστα αναφέρονται συχνά ως κράματα νικελίου – αργύρου λόγω του λαμπερού λευκού χρώματός τους, παρόλο που δεν περιέχουν καθόλου άργυρο. Η Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) έχει καταχωρήσει επίσημο πίνακα αντιμικροβιακών κραμάτων χαλκού με ονομαστική περιεκτικότητα χαλκού άνω του 60%. Όσο μεγαλύτερη είναι η περιεκτικότητα του κράματος σε χαλκό τόσο ταχύτερα εξαλείφονται τα μικρόβια. Κατά την επιλογή ενός κράματος χαλκού για κάποιο προϊόν, είναι σημαντικό να συνυπολογίζει κανείς τις απαιτήσεις για μηχανικές ιδιότητες, την παραγωγική διαδικασία και, φυσικά, το επιθυμητό χρώμα. Τα κράματα χαλκού προσφέρουν μία ποικιλία ελκυστικών χρωμάτων από το κίτρινο του ορείχαλκου μέχρι το σκούρο καφέ του μπρούντζου.

Με ποιον τρόπο εξαλείφει ο χαλκός τα παθογόνα;
Ο χαλκός αποτελεί μία από τις βασικές θρεπτικές ουσίες για τον άνθρωπο, όπως και για τα βακτήρια, αλλά σε υψηλές δόσεις τα ιόντα χαλκού μπορούν να επιφέρουν μία σειρά από αρνητικές συνέπειες στα κύτταρα των βακτηρίων. Ο ακριβής μηχανισμός με τον οποίο ο χαλκός εξαλείφει τα βακτήρια παραμένει άγνωστος, ωστόσο υπάρχουν αρκετές θεωρίες, οι οποίες μελετούνται. Ενδεικτικά:

  • Προκαλεί διαρροή καλίου ή γλουταμινικού οξέως μέσω της εξωτερικής μεμβράνης των βακτηρίων
  • Διαταράσσει την ωσμωτική ισορροπία
  • Δημιουργεί δεσμούς με πρωτεϊνες που δε χρειάζονται χαλκό
  • Προκαλεί οξειδωτικό στρες παράγοντας υπεροξείδιο υδρογόνου

Οι επιφάνειες του χαλκού και των κραμάτων του αλλάζουν χρώμα κατά τη διάρκεια του χρόνου;
Ναι. Το χρώμα τους αλλάζει διότι γίνεται φυσική οξείδωση και σκουραίνει. Το πόσος χρόνος απαιτείται για να συμβεί μία χρωματική αλλαγή εξαρτάται από το κράμα και τις περιβαλλοντικές συνθήκες. Σε συνθήκες έκθεσης εντός κτιρίων οι σημαντικές αλλαγές για να εμφανιστούν απαιτούν αρκετά χρόνια.

Η φυσική οξείδωση του χαλκού και των κραμάτων τους επηρεάζει τις αντιμικροβιακές τους ιδιότητες;
Όχι. Έχει μάλιστα αποδειχθεί ότι ο χαλκός, ο ορείχαλκος και οι επιφάνειές τους όσο περισσότερο οξειδώνονται και σκουραίνουν τόσο πιο αποτελεσματικές γίνονται στο να εξουδετερώνουν τα μικρόβια.